[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: درباره نشريه :: صفحه اصلي :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 22، شماره 2 - ( 12-1398 ) ::
جلد 22 شماره 2 صفحات 29-56 برگشت به فهرست نسخه ها
سیاست به‌مثابۀ فضیلت در اندیشۀ فیض کاشانی
محمدحسین جمشیدی*
چکیده:   (49 مشاهده)
ملا محسن فیض کاشانی (996ـ1077ق) از اندیشمندان بزرگ امامیه در دورۀ دوم حکومت صفویه در ایران است که تحت‌تأثیر دو نگرش حکمی صدرایی و حدیثی است. او با تکیه بر روایات اهل بیت(ع) و با محوریت فضیلت مطرح در حکمت اسلامی، به ارائۀ اندیشه‌اش در باب سیاست پرداخته است. بر این مبنا، پرسش اصلی این نوشتار این است که فیض کاشانی سیاست و زندگانی سیاسی را چگونه می‌بیند؟ یافته‌های پژوهش که حاصل متن‌پژوهی نظریه‌محور و داده‌های کتابخانه‌ای است، بیانگر این است که دلبستگی حقیقی فیض را مکتب اهل بیت و پیروی از راه و روش آنان یعنی فضیلت‌گرایی تشکیل می‌دهد. لذا بر مبنای نگرش حکمی (فلسفۀ سیاسی) فضیلت‌محور و شرعی (قرآن و سنت اهل بیت) و با توجه به شرایط زمانۀ خویش، در پی تثبیت قدرت فکری و سیاسی تشیع به‌عنوان اسلام حقیقی است.
او بر همین مبنا، سیاست را فضیلت و محور هدایت و تربیت انسان‌ها برای رسیدن به سعادت حقیقی می‌داند. از دید او، سیاست مبتنی بر فضیلت با عقل و شرع موافقت تام دارد و اطاعت آن رواست، ولی چنانچه فضیلت‌محور نباشد در تعارض با خرد سلیم و شرع الهی قرار گرفته در نتیجه، اجتناب از آن ضروری است. بر همین اساس، زندگی اجتماعی انسان نیاز به قانون و مجری دارد و این قانون همان شرع الهی است و مجریانش فضیلت‌گرایان بزرگ یا نمایندگان شرع یعنی پیامبران و امامان‌اند. بنابراین، حکومت مطلوب فیض حکومت فضیلت‌محور است که از طریق تحقق سیاست فاضله عملی می‌گردد و رهبر در چنین حکومتی پیامبر یا امام منصوص و منصوب الهی است. اما در زمان غیبت امام معصوم، تحقق این نیاز در گام اول و با فراهم شدن شرایط بر عهدۀ عالمان حقیقی و فاضل است و در گام دوم، پادشاهی فاضل یا عادل دین‌مدار مورد تأیید اوست.
واژه‌های کلیدی: فیض کاشانی، اندیشۀ سیاسی، سیاست، فضیلت، حکومت فاضله.
متن کامل [PDF 412 kb]   (27 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/7/2 | پذیرش: 1398/12/10 | انتشار: 1398/12/10
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

"Politics as a Virtue" In the Idea of Feyz-e- Kashani. studies on kashsn. 2020; 22 (2) :29-56
URL: http://sh-kashan.kashanu.ac.ir/article-1-270-fa.html

جمشیدی محمدحسین. سیاست به‌مثابۀ فضیلت در اندیشۀ فیض کاشانی. کاشان شناسی. 1398; 22 (2) :29-56

URL: http://sh-kashan.kashanu.ac.ir/article-1-270-fa.html



دوره 22، شماره 2 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه کاشان شناسی Kashan Shenasi A Journal University of Kashan
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4227