XML Print


دانشگاه سمنان
چکیده:   (63 مشاهده)
در طریقت‌های صوفیانه همواره موضوع «اَقرب طُرُق» مطرح بوده است؛ برای مثال نجم‌الدین کبری «طریق شُطّار» و ابن‌عربی «وجه خاص» را «اقرب طرق الی الله» معرفی کرده‌اند. حسین خوارزمی و بعضی از شارحان کبروی‌مسلکِ فصوص، «وجه خاص» یا «قُرب بدون واسطه» را همان «طریق شُطّار» معرفی کرده‌اند. اما بعضی از محققان، این نظر را نپذیرفته و طریق «شُطّار» را امری مربوط به عرفان ‌عملی خراسان، و «وجه‌ خاص» را مفهومی مرتبط با عرفان ‌نظری مکتب ابن‌عربی دانسته‌اند. مقالۀ ‌پیش ‌رو این موضوع را با بهره‌مندی از فتوّتنامۀ عبدالرزاق‌ کاشانی مورد بازبینی قرار داده است؛ زیرا کاشانی، برخلاف بعضی از شارحان صِرف عرفان ‌نظری، در تصوف عملی نیز سلوک داشته و دست ارادت به عبدالصمد ‌نطنزی و بعضی دیگر از مشایخ بزرگ ‌وقت داده است، و همان گونه که ابن الفوطی و دیگران، ایشان را «مِن العالمین العاملین» نامیده‌اند، جامع علم و عمل بوده است. کاشانی در فتوّت‌نامه‌اش، به‌جای واژۀ «شُطّار»، از واژۀ «فتوّت» به معنی «ظهور نور فطرت» و در معنای ضمنی «وجه خاص» استفاده کرده است. تحقیقات نشان می‌دهد که این اندیشه از طریق قیصری، شاگرد مشهور کاشانی، به خوارزمی و دیگران انتقال یافته است. مفهوم «وجه ‌خاص» را می‌توان «وقفه» یا «ارتباط بی‌واسطه» در اندیشۀ عبدالجبار نفری داست. در نگاه این عارف گمنام، «واقفان» به «قرب وریدی» از «طریق سرّ» راه یافته‌اند؛ که بعدها، ابن‌عربی «وقفه» را با اصطلاح «وجه خاص» به‌عنوان نزدیک‌ترین راه ارتباط حق با بنده از طریق عین ثابت، مورد شرح و بررسی قرار داده است. این مقاله بر آن است تا بیان کند «وجه خاص ابن‌عربی» در شرح «واقفان» و «ملامتیان»، با «اهل فتوّت کاشانی» و «طریق شُطّار نجم کبری» قابل انطباق می‌باشد.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/11/1 | پذیرش: 1399/11/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه کاشان شناسی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 All Rights Reserved | Kashan Shenasi A Journal University of Kashan

Designed & Developed by : Yektaweb