:: دوره 19، شماره 2 - ( 12-1397 ) ::
جلد 19 شماره 2 صفحات 49-74 برگشت به فهرست نسخه ها
آیین نخل‌برداری زیارتگاه‌های کوه سفیدِ وَش بر پایۀ اسطورۀ غیبت دختر
محمد مشهدی نوش آبادی*
چکیده:   (393 مشاهده)
آیین سالانۀ نخل‌برداری در زیارتگاه کوه سفید روستای وش که توسط اهالی و به همراهی ابوزیدآبادی‌ها انجام می‌شود، متضمن عناصر آیینی و اسطوره‌های سرشار است. محور اسطوره‌ای آیین، غیبت تعدادی از اولیا در دو زیارتگاه اولیاءالله و کعبۀ کوچک کوه سفید است. باورهای مردم در این زمینه، شباهت اساسی با درون‌مایه‌ای مشترک اسطورۀ غیبت دختر در فلات ایران دارد که با رؤیا، قداست آب و جایگاه قدسی چشمه‌ای در پیوند است. این باور همچنین محور آداب زیارتگاهی کوه سفید را تشکیل می‌دهد؛ ازاین‌رو تابوت‌وارۀ نخل را هر سال در 28 صفر از آبادی حرکت داده و در دو محل زیارتگاهی کوه سفید می‌گردانند. این آیین متضمن باورهایی بس قدیمی است و ریشه در باورهای ایرانی دارد. ترکیب متفاوت برگزارکنندگان هم شگفت است، حضور اهالی ابوزیدآباد که از دشت به نسبت دوردستی برای برپایی مراسم می‌آیند نیز می‌تواند یادآور دوران کوچ‌نشینی آنان بین ییلاق کوهستان کرکس و قشلاق دشت کویری ابوزیدآباد باشد. مجموعه باورها و آیین‌های زیارتگاه‌های کوه سفید وش با آیین ایرانی قربانی گاو و باران‌خواهی در سی‌وششمین روز بهار اسفنجان در آذربایجان شرقی شباهت زیادی دارد که نشان‌دهندۀ بن‌مایه‌های ایرانی آن است.
 
واژه‌های کلیدی: نخل‌برداری، بیست‌وهشتم صفر، آبادی وش، زیارتگاه‌های کوه سفید، اسطورۀ غیبت دختر، قربانی گاو اسفنجان.
متن کامل [PDF 1003 kb]   (98 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/10/21 | پذیرش: 1398/10/21 | انتشار: 1398/10/21



XML   English Abstract   Print



دوره 19، شماره 2 - ( 12-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها