:: دوره 6، شماره 2 و 7 - ( پاییز و زمستان 1388 ) ::
جلد 6 شماره 2 و 7 صفحات 112-126 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی سیمای نفس در مصنّفات بابا افضل مرقی
رضا شجری*، الهام عربشاهی کاشی
چکیده:   (1530 مشاهده)
مبحث معرفت نفس پس از معرفت الهی، یکی از پردامنه‌ترین مباحث کلامی‌ـ فلسفی و عرفانی است که نه تنها در قرآن کریم، بلکه در آثار فیلسوفان، عارفان و عالمان نحله‌های دینی انعکاس داشته است. نفس از دیدگاه صوفیان بیشتر به نفس امّاره اطلاق می‌شود و در نظر آنان، پدیده‌ای مذموم، منبع شرور و مورد نکوهش است، اما حکیم افضل‌الدین مرقی کاشانی، عارف بزرگ قرن ششم و هفتم هجری، نفس را نوری الهی دانسته که به خود روشن و دیگر چیزها نیز بدان روشن می‌شود. به اعتقاد وی، کارکردهای روح، قوّت و طبیعت، پرتو فروغ نفس است. وی ضمن تأثیرپذیری از فرهنگ و بینش اسلامی ‌و تأویل آیات و احادیث در آثارش، به آرای حکیمان بزرگ یونانی مانند افلاطون و ارسطو نیز توجه داشته است. بابا افضل برای بیان اندیشه‌های حکمی‌خود، به اندیشه‌های باطنی بزرگانی چون ناصر خسرو قبادیانی نظر داشته است، ‌البته وی به تکرار خطرات ناشی از امراض نفسانی را نیز در آثارش گوشزد کرده، و برای درمان آن‌ها، راهکارهای مفیدی را در مصنّفاتش نشان داده است. در این مقاله ضمن اشاره به ماهیّت، انواع و اقسام نفس و رابطه آن با عقل و جسم، ‌عوامل سعادت و هلاکت نفس هم مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است.
واژه‌های کلیدی: نفس، ‌عقل، ‌جسم، ‌مصنّفات، ‌بابا افضل مرقی کاشانی.
متن کامل [PDF 2806 kb]   (230 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1393/9/5 | پذیرش: 1393/9/5 | انتشار: 1393/9/5


XML   English Abstract   Print



دوره 6، شماره 2 و 7 - ( پاییز و زمستان 1388 ) برگشت به فهرست نسخه ها