:: دوره 4، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1387 ) ::
جلد 4 شماره 2 صفحات 195-209 برگشت به فهرست نسخه ها
حدیث عشق در دیوان فیض کاشانی
خدابخش اسداللهی*
چکیده:   (1447 مشاهده)
عرفای بزرگی چون غزالی، سنایی، عطار و مولوی، عشق را موهبتی بزرگ از سوی معشوق ازل، در حقّ عاشقان می‌دانند و با وجود مجاهدت و ملازمت شریعت، بر کشش و جذبه، به عنوان بهترین و نزدیک‌ترین راه وصول به معشوق پا می‌فشارند. «فیض کاشانی» نیز با وجود علم به مشکلات و موانع بی‌شمار از جمله فراق، درد و رنج، ملامت زهّاد ریایی، غیرت معشوق و نظایر آن‌ها، و نیز با اعتقاد به سیر و سلوک عملی و انجام عبادات واجب و حتی، رعایت مستحبّات و پرهیز از مکروهات، عشق را تنها دلیل و مرشد کامل ِخود، برای رسیدن به پیشگاه ربوبی دانسته است؛ عشقی که با عبادت و راز و نیاز نیم‌شب به اوج و نهایت شدّت برسد و عاشق را از اوصاف بشری و هر گونه آلایش‌های مادّی پاک کند و به وی اوصافِ توصیف‌ناپذیر و والای ربوبی بخشد و او را از مرحله تبتّل به مقام بلندِ فنا، که در حقیقت موجبِ بقای اوست، برساند. طبیعی است که مجموعه این معتقداتِ فیض، یعنی مجاهدت و عبادتِ توأم با عشق و سوز، با طریقه بسیاری از گروه‌های عصر او که شیوه نادرستِ زاهدانِ ریایی بود، مغایرت و تضاد داشته باشد.
واژه‌های کلیدی: عشق، معشوق، عرفان، عبادت، مجاهده، دیوان فیض.
متن کامل [PDF 1603 kb]   (357 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1393/9/10 | پذیرش: 1393/9/10 | انتشار: 1393/9/10


XML   English Abstract   Print



دوره 4، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1387 ) برگشت به فهرست نسخه ها