دانشگاه کاشان کاشان شناسی 2676-7686 18 2 2026 02 20 An Analysis of Ta’ziyyah Majlis of Imamzadeh Sultan Ali ibn Muhammad Baqir (AS) واکاوی مجلس تعزیۀ امام‌زاده سلطان‌علی‌بن محمد باقر(ع) 155 183 115534 10.22052/kashan.2026.258515.1162 FA محمد خداداد نوش آبادی دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگر آئینی و فرهنگ عامه، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Journal Article 2025 04 14 <span lang="EN">Although Taʿziyeh is an art form originating in the context of Ashura, it has not remained confined to its historical framework. Rather, within the context of popular culture and literature, and drawing upon the diversity of the tastes of manuscript writers as well as the preferences and demands of society, it has entered numerous historical, religious, cultural, mythological, mystical, and other domains. Consequently, the number of Taʿziyeh manuscripts and subjects has grown to several hundred performances. Among the themes of this popular artistic treasury are narratives concerning the lives of the descendants of the Imams in various regions of Iran. Among them, Imamzadeh Sultan Ali ibn Muhammad Baqir (peace be upon him), buried in Ardehal, Kashan, is the most important Imamzadeh in this region and is among the descendants of the Imams who have received particular attention and devotion from both the elite and the general populace in Iran. This study examines the Taʿziyeh manuscript of Sultan Ali (peace be upon him), composed by Mir-Ezā of Kashan, and investigates the particular sanctity attributed to the land of Ardehal, the similarities between the Ardehal incident and the event of Ashura, the textual analysis of the Sultan Ali Taʿziyeh manuscript, and certain characteristics of this Taʿziyeh. It seeks to demonstrate the reasons for the connection and dependence of the Sultan Ali Taʿziyeh script on Iranian and mythological motifs and ultimately aims to answer these questions: to what extent this Taʿziyeh performance draws upon the narratives found in biographical and hagiographical sources and<span> </span>to what extent it is created by Taʿziyeh manuscript writers? And does this performance have connections with other Taʿziyeh performances, particularly those concerning Imamzadehs? This study is a library-based research</span><span dir="RTL" lang="FA">.</span><br><br> <strong><span lang="FA">تعزیه با این‌که هنری نشأت‌گرفته در ساحت عاشوراست، اما در بستر فرهنگ و ادب عامه و با بهره‌گیری از تنوع طبع نسخه‌سرایان و سلیقه و خواست جامعه در قالب تاریخی خود باقی نمانده، به بسیاری حوزه‌ها و موضوعات تاریخی، دینی، فرهنگی، اساطیری، عرفانی و... ورود پیدا کرده است. از همین رو تعداد نسخه‌ها و زمینه‌های تعزیه به چندصد مجلس بالغ شده است. از جمله مضامین این گنجینۀ هنری عامیانه روایت داستان‌های زندگی امام‌زادگان در مناطق مختلف ایران است. در این میان امام‌زاده «سلطان‌علی ابن محمد باقر</span></strong><strong><span lang="FA"> </span></strong><strong><span lang="FA">(ع)» مدفون در «اردهال» کاشان، مهم‌ترین امام‌زاده در این منطقه و در زمرۀ امام‌زادگان مورد توجه و عنایت خواص و عوام در ایران است. این نوشتار ضمن بررسی «نسخۀ تعزیه سلطان‌علی</span></strong><strong><span lang="FA"> </span></strong><strong><span lang="FA">(ع)»، سرودۀ «میرعزای کاشانی»، تقدس ویژۀ سرزمین «اردهال»، شباهت‌های حادثۀ «اردهال» با واقعۀ «عاشورا»، متن‌پژوهی «نسخۀ تعزیۀ سلطان‌علی» و برخی ویژگی‌های این تعزیه را مورد واکاوی قرار داده، کوشیده دلایل پیوستگی و وابستگی تعزیه‌نامۀ سلطان‌علی با بن‌مایه‌های ایرانی و اساطیری نشان داده، در نهایت به این پرسش پاسخ دهد که این مجلس تعزیه تا چه میزان از روایت‌های تذکره‌ها بهره برده و چه اندازه محصول طبخ نسخه‌سرای تعزیه است و آیا این مجلس پیوندهایی با دیگر مجالس تعزیه، به‌ویژه تعزیه‌های امام‌زاده‌ها، دارد یا خیر. این مقاله پژوهشی کتاب‌خانه‌ای است.</span></strong> https://sh-kashan.kashanu.ac.ir/article_115534_a724f3b05aed033758bd2ca78449ce80.pdf