بررسی سنت ساخت و نگه‌داری مسجد تاریخی پرزله در ابیانه

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مرمت میراث معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

روستای ابیانه در شهرستان نطنز قرار دارد و دارای 5 محله تاریخی ارزشمند است. مسجد پُرزَلِه در محله پَل و در لبه معبر تاریخی راشتا قرارگرفته است. این مسجد توسط اهالی ساخته شد و یک خانه و چندین زمین کشاورزی بر آن وقف گردید. مسئله تحقیق تکمیل مستندات فنی درباره فنون ساخت مسجد پرزله به عنوان یکی از مساجد تاریخی و باارزش ابیانه است. این اثر دارای مدارک و مستندات معماری کاملی نیست و فرآیند شکل‌گیری و جزئیات معماری آن موردبررسی قرار نگرفته است. هدف از این پژوهش معرفی ساختار مسجد پرزله است. برای نیل به هدف یادشده دو پرسش اصلی درباره اجزاء معماری مسجد و شیوه ساخت آن مطرح‌شده است. در پاسخ به پرسش‌ها و به دلیل ماهیت تاریخی مسجد از راهبرد تفسیری- تاریخی استفاده‌شده است. در این راهبرد مطالعات میدانی، سندپژوهی و مصاحبه به‌عنوان سه قالب برای گردآوری اطلاعات به‌کاربرده شده است.

نتایج پژوهش نشان داده است که مسجد پرزله با سه شبستان و یک ایوان از دوره ایلخانی تا پهلوی شکل‌گرفته است. آن‌ها این مسجد را با ساختار وزنی شکل داده و به موضوعاتی چون کنترل تنش‌ها، تبادل هوا و آسایش حرارتی از طریق به‌کارگیری جزئیات خلاقانه با ترکیب مصالح بنایی و چوبی پرداخته‌اند. علاوه‌برآن مردم بومی با پایش مداوم بنا در کنار فنون خلاقه ساخت توانسته‌اند به زیست این مسجد در طول 6 قرن کمک کنند و این فنون را به نسل‌های بعدی انتقال دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the construction techniques of the historical Parzaleh Mosque in Abyaneh

نویسندگان [English]

  • Sepideh Banayee 1
  • Hosein Raie 2
1 School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Restoration group, Department of Architecture, Faculty of Architecture and environmental Design, Iran University of Science and Technology.
چکیده [English]

Abyaneh village lies in Isfahan province and Kashan City. Its background goes back to the pre-Islamic period. It has five neighbourhoods and a valuable historical context. Parzaleh mosque is located in the Pal locally and on the edge of the historic passage of Rashta. A man named Arshad built the Parzaleh Mosque with the help of locals and dedicated a house and several farmlands to it.

The moot point of the research is the need for a deeper understanding of indigenous knowledge related to the construction and continuity of the life of the Parzaleh mosque. There is no suitable architectural plan for this mosque, and the process of its construction and architectural details have not been studied.

The leading goal of this study is to identify and introduce the tradition of construction and maintenance of the Parzaleh Mosque. So, two main questions about the historical periods and methods of mosque construction and conservation have been asked. To this end, the interpretive paradigm and interpretive-historical strategy have been used, and field surveys, document research and interviews have been used to collect information.

The research results indicate that local architects built the Parzaleh mosque with three naves and a porch from Ilkhani to the Pahlavi period. In the structural system of Parzaleh Mosque, compressive stresses are transmitted by load-bearing walls and wooden columns. In addition, the local architects needed to control the tensile and lateral forces and stresses, air exchange and heat supply. Therefore, they used materials with proper tensile strength and thermal capacity. They also considered adequate access to materials. They have used local knowledge of architecture to build and develop the mosque. This traditional construction has been used in most Abyaneh buildings, and it has become indigenous knowledge over the centuries and has been passed on to the next generations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abyaneh
  • Parzaleh Mosque
  • Vernacular Architecture
  • Tradition of Construction and Maintenance